Рэгiстрацыя:

20 кніг, якія неабходна абавязкова прачытаць у дзяцінстве

   Супрацоўнікі дзіцячага філіяла ДУК “Гродзенская абласная навуковая бібліятэка імя Я.Ф.Карскага” прапануюць рэкамендацыйны спіс кніг, якія неабходна абавязкова прачытаць у дзяцінстве: 10 выданняў беларускіх аўтараў і 10 – рускіх і замежных.
За літаратурай звяртайцеся па адрасе: вул. Савецкая, 25.
    Прыемнага чытання!

  1. “Маленький принц” Антуана де Сент-Экзюпери

  Философская сказка “Маленький принц” была написана французским писателем в 1942 году. Рассказывая историю Маленького принца, автор убеждает читателя в простых и мудрых истинах.
Маленький мальчик познает мир, встречая на пути разных героев: беззащитную Розу, Короля, Фонарщика, Пьяницу. Мальчик понимает, что внутренний мир каждого – замкнутое пространство, в которое не каждый человек может попасть. Маленький принц учится постигать мудрость человеческих отношений, прощать недостатки.
  Сказка “Маленький принц” рассказывает о мужестве и мудрости мальчика, который задумывается о “недетских” понятиях: жизни и смерти, любви и дружбе, ответственности и верности.
  "Любить — это не значит смотреть друг на друга, это значит смотреть в одном направлении", - писал автор.
  Сказка была переведена более чем на 180 языков и диалектов.


  2. “Золотой ключик, или Приключения Буратино” Алексея Толстого

  Буратино – вымышленный персонаж и главный герой сказки Толстого “Золотой ключик, или Приключения Буратино”. Прототипом Буратино является сказка Карло Коллоди “Пиноккио”. Алексею Толстому так понравилась сказка, что писатель решил ее не просто перевести, а переделать по-своему.
  В предисловии к сказке “Золотой ключик, или Приключения Буратино” писатель заявил, что читал “Приключения Пиноккио” в детстве и часто пересказывал историю деревянной куклы своим друзьям и выдумывал такие похождения, каких в книге совсем и не было.
  Такие персонажи, как Буратино, Пьеро, Мальвина, черепаха Тортилла и кот Базилио стали любимыми персонажами многих детей.


  3. “Приключения Алисы в Стране чудес” Льюиса Кэрролла

  Сказка была написана в 1864 году английским математиком, поэтом и писателем Чарльзом Лютвиджем Доджсоном, который взял псевдоним Льюис Кэрролл. Сказка “Приключения Алисы в Стране чудес” повествует о девочке по имени Алиса, которая попадает сквозь кроличью нору в воображаемый мир, где живут странные существа.
  История создания сказки заслуживает особого внимания. 4 июля 1862 года Чарльз Лютвидж Доджсон со своим другом Робинсоном Даквортотом отправляется на прогулку на лодке по Темзе в окружении трех дочерей вице-канцлера Оксфордского университета. Одну из дочерей звали Алиса. Чтобы девочки не скучали, Лютвидж Доджсон решил рассказать историю о маленькой девочке Алисе, отправившейся на поиски приключений. Мужчина на ходу придумал историю. Девочкам она так понравилась, что средняя дочь вице-канцлера попросила Доджсона записать рассказ для нее.
  Так родилась сказка “Приключения Алисы в Стране чудес”.


  4. “Волшебник Изумрудного города” Александра Волкова

  Переводчик и писатель Александр Волков с молодости изучал иностранные языки, в том числе – английский. В качестве практического материала Александр использовал книгу американского писателя Фрэнка Баума “Удивительный волшебник из страны Оз”. После прочтения Волков пересказал ее своим сыновьям. Затем решил сделать литературный перевод сказки, однако это у него не получилось. Александр переделал книгу, добавил новых героев, дал другие имена. В итоге из американской сказки получилась русская.
  Около года работы ушло у Александра Волкова на переделку книги Фрэнка Баума. Так получился “Волшебник Изумрудного города” с подзаголовком “Переработки сказки американского писателя Фрэнка Баума”. Рукопись отправили детскому писателю С.Маршаку, который одобрил ее выход и передал в издательство, посоветовав Волкову серьезно заняться литературой.


  5. “Денискины рассказы” Виктора Драгунского

  Советский писатель и автор детских рассказов Виктор Драгунский родился в Нью-Йорке в еврейской семье эмигрантов из Гомеля. Но семья не прижилась в Америке и через год вернулась в Гомель.
  Свой творческий путь Драгунский начал в театре. “Денискины рассказы” Виктор читал в театре и в цирке. Драгунский понял, что его манера подачи очень нравится детям. Так началась литературная деятельность Виктора Драгунского.
  Уже первые написанные рассказы быстро стали популярными. Драгунский мог с юмором описать простые бытовые ситуации.
  Так появился цикл рассказов о приключениях мальчика Дениски и его друга Мишки.


  6. “Малыш и Карлсон, который живет на крыше” Астрид Линдгрен

  Шведская писательница Астрид Линдгрен написала повесть “Малыш и Карлсон, который живет на крыше” в 1955 году.
  "В городе Стокгольме, на самой обыкновенной улице, в самом обыкновенном доме живет самая обыкновенная шведская семья по фамилии Свантесон. Семья эта состоит из самого обыкновенного папы, самой обыкновенной мамы и трех самых обыкновенных ребят — Боссе, Бетан и Малыша", - так начинается сказка Астрид Линдгрен. Смешная и трогательная история для детей рассказывает об отношениях Малыша и Карлсона.
  Карлсон попадает в жизнь Малыша конкретным образом – через окно. И делает это он каждый раз, когда мальчик чувствует себя обиженным или обделенным. Карлсон заставляет Малыша забыть о неприятностях.


  7. “Приключения Незнайки и его друзей” Николая Носова

  “Приключения Незнайки и его друзей” – трилогия романов Носова о приключениях Незнайки с элементами научной фантастики. Трилогия состоит из произведений: “Приключения Незнайки и его друзей”, “Незнайка в Солнечном городе”, “Незнайка на Луне”.
  Персонаж Незнайка впервые появился в комиксах канадского художника Палмера Кокса, а русский текст по этим картинкам был написан русской писательницей Анной Хвольсон.
  А героем книг Николая Носова Незнайка стал благодаря встрече Носова с украинским писателем Богданом Чалым. Чалый был редактором журнала “Барвинок”. Носов рассказал о замысле “Незнайки” украинцу, после чего тот предложил опубликовать сказку у него в журнале. Так “Приключения Незнайки и его друзей” появились на свет в 1953-1954 годах на двух языках – русском и украинском.


  8. “Сказка о царе Салтане” Александра Пушкина

  Пушкин увлекался народными песнями и русскими народными сказками, что заметно отразилось на его творчестве. Многие сюжеты для сказок Пушкин услышал от няни Арины Родионовны. “Сказка о царе Салтане” – история о возникновении добра и зла.


   9. “Мэри Поппинс” Памелы Трэверс

  “Мэри Поппинс” – фантастическая повесть-сказка английской детской писательницы о прекрасной няне, которая как добрая волшебница появляется в семьях, где дети нуждались во внимании и заботе.
  Первая книга о Мэри Поппинс вышла в 1934 году. “Мэри Поппинс” стала популярна не только у себя на родине. Книгу стали читать во всем мире.


  10. Даниель Дефо «Робинзон Крузо»

  В основу этого приключенческого романа положены реальные события, которые произошли с шотландским моряком Селькирком в 1711 году.
  Даниель Дефо описывает удивительные приключения Робинзона Крузо, прожившего на необитаемом острове двадцать восемь лет. Он попал в кораблекрушение, в результате которого весь экипаж погиб, а его выбросило на сушу. Обрадовавшись, что остался жив, Робинзон с ужасом понимает свое положение. Он научился жить и выживать: строить жилье, готовить себе пищу, изготавливать одежду, даже лечиться. Самая заветная мечта Робинзона – построить лодку и добраться до материка. После многочисленных приключений Робинзон оказывается на корабле, согласившемся доставить его в Англию. 11 июня 1686 года его двадцативосьмилетнее путешествие закончилось.
  В 1934 году К.И.Чуковский талантливо пересказал роман для детей младшего возраста под названием «Жизнь и удивительные приключения морехода Робинзона Крузо», а в 1955 году М.А.Шишмарева сделала более полный перевод для подростков.

Дзесяць кніг беларускіх аўтараў,
якія абавязкова трэба прачытаць у дзяцінстве

  1. Янка Маўр “Палескія рабінзоны”

“Кніга для дзяцей павінна быць толькі добрай кнігай —цікавай і карыснай”.
Янка Маўр

  Імя Янкі Маўра, класіка беларускай дзіцячай літаратуры, пісьменніка-наватара, добра вядома ўсім беларусам. Яго творчасць узбагаціла дзіцячую літаратуру прыгодніцкімі і навукова-фантастычнымі творамі.
Многія пакаленні беларускіх школьнікаў захапляліся прыгодніцкімі кнігамі Янкі Маўра.
  Падзеі найбольш папулярнай аповесці Я.Маўра “Палескія рабінзоны” (1932) адбываюцца ў лясных нетрах Гомельшчыны.
  Падлеткі Віктар і Мірон чытаюць шмат кніг пра прыгоды і падарожжы, мараць аб “нязведаных краінах”. Аднойчы ў час веснавых канікул яны захацелі пабачыць славутае палескае разводдзе. Хлопцы адправіліся ў незвычайнае падарожжа на лодцы і апынуліся на невялікім востраве. Паводка адрэзала іх ад знешняга свету. Вынаходлівасць, загартоўка, веданне роднай прыроды і, вядома, сяброўства дапамагаюць ім уратавацца ў небяспечных прыгодах.


  2. “Ніколі не забудзем”
  Гэта ўнікальная кніга – зборнік лістоў-успамінаў дзяцей-удзельнікаў і сведкаў Вялікай Айчыннай вайны.
  Праца па стварэнню кнігі пачалася неўзабаве пасля вайны. 3 красавіка 1946 года ў газеце “Пiянер Беларусi” быў надрукаваны ліст піянераў 37-й мінскай школы, у якім яны звярталіся да ўсіх школьнікаў рэспублікі з прапановай напісаць калектыўную кнігу пра ўдзел беларускіх дзяцей ў Вялікай Айчыннай вайне. За два гады было сабрана каля 400 апавяданняў. Частка з іх і ўвайшла ў кнігу, якая ўпершыню ўбачыла свет на беларускай мове ў 1948 годзе. Яна перакладзена на многія мовы свету і неаднаразова перавыдавалася.
  Дзеці, якім прыйшлося рана пасталець, расказваюць пра суровы час Вялікай Айчыннай вайны, пра гітлераўскаю акупацыю, зверствы фашыстаў, гераізм савецкіх людзей, аб перажытым страху і болі, аб мужнасці і надзеі на выратаванне.


 3. Іван Сяркоў “Мы з Санькам у тыле ворага”
  Аповесць “Мы з Санькам у тыле ворага” адразу пасля выхаду ў свет у 1968 г. прыцягнула да сябе ўвагу юных чытачоў сярэдняга і старэйшага школьнага ўзросту. Твор прываблівае перш за ўсё тым, што апавядае пра падзеі Вялікай Айчыннай вайны і што галоўнымі персанажамі ў ім выступаюць равеснікі сучасных чытачоў.
  Героі аповесці – звычайныя вясковыя хлопцы – Ванька і Санька. Іх вёску акупавалі фашысты ў першыя месяцы вайны. Цяжкія выпрабаванні выпалі на іх долю, на долю родных і блізкіх. Дзеці бачаць расстрэлы аднавяскоўцаў, гвалт і хочуць помсціць. Але вось няшчасце – яны не выраслі. Не бяруць іх у партызаны, не давяраюць ім дарослыя сваіх спраў. Але хлопцы не губляюцца: яны дапамагаюць параненаму камісару, запасаюцаа зброяй і ў любым выпадку імкнуцца нашкодзіць ворагу……
  Аповесць Івана Сяркова “Мы з Санькам у тыле ворага” па праву належыць да лепшых здабыткаў беларускай ваеннай патрыятычнай дзіцячай літаратуры.


  4. Міхась Лынькоў “Міколка-паравоз”
  “Міколка-паравоз” — шырока вядомая аповесць народнага пісьменніка Беларусі Міхася Лынькова пра жыццё і прыгоды хлопчыка Міколкі, сына чыгуначніка. У кнізе распавядаецца гісторыя жыцця простага хлапчука Міколкі, бацька якога быў бальшавіком і працаваў на чыгунцы. Міколка, які жыў у поўнай галечы, трапляў у розныя гісторыі то з-за дрэнных жандараў, то з-за розных начальнікаў.
  Па матывах аповесці ў 1956 годзе на кінастудыі “Беларусьфільм” зняты мастацкі фільм.


  5. Уладзімір Караткевіч “Лебядзіны скіт”
  Непаўторная мова, дасканалы стыль, а таксама любоў і прага да жыцця, што нясуць з сабою героі казак Уладзіміра Караткевіча, – усё гэта з першых радкоў захапляе як малых, так і дарослых. Малодшым школьнікам цікава будзе прачытаць творы “Жабкі і Чарапаха”, “Верабей, сава і птушыны суд”, “Вясна ўвосень”, “Надзвычайная котка”. Падлеткам адрасаваны шчымлівыя і патрыятычныя “Лебядзіны скіт”, “Скрыпка дрыгвы й верасовых пустэчаў”, “Кацёл з каменьчыкамі”, лірычная “Вужыная каралева”.
  А вось дарослыя чытачы, прачытаўшы гэтыя творы, адкрыюць для сябе новага Уладзіміра Караткевіча – геніяльнага пісьменніка-казачніка.


  6. Віталь Вольскі “Падарожжа па краіне беларусаў”
  Аповесць “Падарожжа па краіне беларусаў” была напісана ў 1968 годзе. У гэтай кнізе пісьменнік прапаноўвае юным чытачам тры падарожжы: “Палёт скрозь стагоддзі”, “Падарожжа па сталіцы”, “На прасторах Беларусі”.
  Гэта твор пра далёкае і блізкае мінулае Беларусі, пра час, які быў добра вядомы пісьменніку ў 60-70-я гады. Гэта выданне – своеасаблівы даведнік па розных пытаннях.


  7. Уладзімір Ліпскі “Вясёлка над Нёманам”
  Уладзімір Ліпскі – беларускі пісьменнік і публіцыст. Больш за 30 гадоў узначальвае дзіцячы часопіс “Вясёлка” Ён лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь, лаўрэат беларускіх літаратурных прэмій імя Янкі Маўра і Васіля Віткі, Усерасійскай прэміі імя А.С.Грына, узнагароджаны ордэнам Францыска Скарыны.
Яго “Вясёлка над Нёманам” вельмі яркая, светлая, з прыгожымі малюнкамі. А самае галоўнае – яна пра нашу Гродзеншчыну! Што ні раздзел, то новы аповед аб слаўным краі: “Астравеччына прыродай і людзьмі ўвенчана”, “Карэліцкі край – для вандровак рай”, “Ліда і дома, і ў свеце вядома”. Крочыць з аўтарам па Гродзеншчыне прыемна і цікава.
   “Вясёлка над Нёманам” – маленькая энцыклапедыя Гродзенскай вобласці.
  Абавязкова прачытайце кнігу У.Ліпскага “Вясёлка над Нёманам”: яна дапаможа зрабіць шмат новых адкрыццяў пра наш дзівосны край.


  8. Павел Місько “Прыгоды бульбобаў”
  “Прыгоды Бульбобаў” – гэта фантастычная і разам з тым вельмі реалістычная аповесць. У займальнай форме П. Місько расказвае пра маленькіх сабачанят Бульку і Боба, якія толькі нарадзіліся і паступова адкрываюць для сябе такое вялікае і складанае жыццё. Аповед вядзецца ад імя сабачанят.
  З першых старонак твора маленькі чытач трапляе ў незвычайны, вельмі прывабны і цікавы свет прыроды, атрымлівае шмат пазнавальнай інфармацыі пра сабак.
  Мастацкая гісторыя Булькі і Боба – гэта цудоўны ўрок дабрыні, крыніца радасці і станоўчых эмоцый.
  Аповесць “Прыгоды Бульбобаў” насычана цікавымі і неверагоднымі падзеямі, а спалучэнне павучальнасці і займальнасці робіць сюжэт твора цікавым і дынамічным.


  9. Змітрок Бядуля “Сярэбраная табакерка”
  Апошні твор Змiтрака Бядулi – класiка беларускай лiтаратуры – аповесць-казка “Сярэбраная табакерка” (1940). У час Вялiкай Айчыннай вайны дом пісьменнiка згарэў, згарэлi ўсе яго рукапiсы i толькi нейкi цуд – iнакш не скажаш – выратаваў ад гiбелi “Сярэбраную табакерку”.
  Упершыню яна цалкам была надрукавана толькі ў 1953 г. і стала любімым творам многіх пакаленняў беларусаў. У аснову сюжэта гэтай цудоўнай аповесці ляглі матывы народнай казкі пра тое, як дудар-паляшук паланіў смерць, запазычаныя з фальклорных запісаў А. Сержпутоўскага. Але з народнай казкі пісьменнік зрабіў філасофска-павучальную прытчу аб барацьбе дабра і зла, жыцця і смерці.


   10. “Беларускія народныя казкі”
  Займальныя і паэтычныя, вясёлыя і страшныя народныя казкі прыйшлі да нас з сівой даўніны. Яны складаліся не адным чалавекам, пераходзілі з пакалення ў пакаленне. Многія стагоддзі яны вучаць людзей быць сумленнымі і працавітымі, вернымі ў сяброўстве, асуджаюць сквапнасць і гультайства, захапляюць незвычайнымі прыгодамі і фантастычнымі здольнасцямі казачных герояў-асілкаў, сцвярджаюць непахісную народную веру, што дабро ўрэшце пераможа зло.
  Мудрыя і добрыя народныя казкі вучаць юных чытачоў быць мужнымі, справядлівымі і чулымі да людзей, дапамагаюць палюбіць на ўсё жыццё прыгажосць роднай мовы.


  А якія, на ваш погляд, кнігі неабходна прачытаць у дзяцінстве?

Книга Беларуси XIV-XVIII веков
Polpred.com. Связи с Россией. Экономика 230 стран
Виртуальный читальный зал
Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь
Сводный электронный каталог библиотек Беларуси
Сводный электронный каталог библиотек Гродненской области
Гродненский областной исполнительный комитет